کدام‌ پروتکل برای سیسکو بهتر جواب می‌دهد؟ پروتکل +TACACS یا RADIUS

در دنیای شبکه‌های رو به رشد مدیریت دسترسی و امنیت داده‌ها به یکی از اولویت‌های اصلی مدیران شبکه تبدیل شده است. برای رسیدن به این هدف استفاده از پروتکل‌های معتبر و قدرتمند مانند پروتکل +TACACS و پروتکلRADIUS ضروری می‌باشد. هر یک از این پروتکل‌ها ویژگی‌های خاص خود را دارند که می‌توانند در تأمین امنیت و کنترل دسترسی به شبکه‌ها کمک کنند. اما کدام یک از این پروتکل‌ها برای نیازهای خاص شما مناسب‌تر است؟ در ادامه این مقاله به بررسی دقیق‌تر این دو پروتکل می‌پردازیم.

⏲ زمان تخمینی مطالعه: 14 دقیقه

جدول مقایسه فنی: پروتکل +TACACS در مقابل RADIUS

ویژگی مورد مقایسه	پروتکل +TACACS	پروتکل RADIUS	اهمیت برای مدیر شبکه
امنیت رمزنگاری	تمام بسته (Payload) رمز می‌شود	فقط فیلد پسورد رمز می‌شود	جلوگیری از شنود کل فرآیند
پروتکل انتقال	TCP (پورت 49)	UDP (پورت 1812/1813)	پایداری و تایید دریافت داده
تفکیک AAA	تفکیک کامل Authz از Auth	ترکیب Authz و Auth	انعطاف در معماری امنیتی
کنترل دستورات	بسیار دقیق (Command-Level)	محدود به سطوح دسترسی کلی	محدود کردن مهندسان به کار خاص
ثبت وقایع (Log)	ثبت تمام دستورات اجرا شده	ثبت زمان ورود و خروج	قابلیت ممیزی (Audit) دقیق
کاربرد اصلی	مدیریت تجهیزات (Device Admin)	دسترسی شبکه (Wi-Fi/VPN)	انتخاب بر اساس نیاز سازمان

اول بفهمیم چرا این دو پروتکل اصل قصه مدیریت دسترسی (AAA) هستند

پروتکل های +TACACS و RADIUS دو رکن اصلی در امنیت شبکه محسوب می‌شوند. این دو پروتکل در فرآیند مدیریت دسترسی یا همان  AAA (Authentication, Authorization, Accounting)  به شبکه  نقش کلیدی دارند. با استفاده از این پروتکل‌ها، مدیران شبکه به تایید هویت کاربران و کنترل سطح دسترسی آن‌ها می‌پردازند. بدین ترتیب تنها افراد مجاز قابلیت دسترسی به منابع حساس را دارند.

تفاوت اصلی احراز هویت (Auth) و مجوزدهی (Authz) در عمل

احراز هویت (Auth) و مجوزدهی (Authz) با هم استفاده می‌شوند، اما هر یک برای کاربرد خاصی استفاده می‌شوند.

احراز هویت: فرآیند شناسایی و تایید هویت کاربر احراز هویت نامیده می‌شود. یعنی سیستم باید تشخیص دهد که کاربر کیست.

مجوزدهی: مرحله‌ای بعد از احراز هویت است که در آن تصمیم‌گیری می‌شود که کاربر چه سطحی از دسترسی به منابع مختلف سیستم را دارد. به عبارت ساده  Auth تایید هویت است و Authz تعیین می‌کند که پس از تایید کدام منابع برای کاربر قابل دسترس هستند.

چه موقع باید سراغ پروتکل امنیتی برویم؟

مدیران شبکه باید همواره به امنیت سیستم‌های خود توجه داشته باشند، اما سوال اینجاست که چه زمانی باید به سراغ پروتکل‌های امنیتی مانند AAA سیسکو بروند؟ زمانی که سیستم‌ها و شبکه‌ها در معرض تهدیدات امنیتی قرار می‌گیرند یا نیاز به سطح بالاتری از کنترل دسترسی پیدا می‌کنند، استفاده از این پروتکل‌ها ضروری می‌شود. مثلا وقتی که سازمان‌ها چندین سرویس آنلاین یا شبکه داخلی دارند و دسترسی‌ها باید مدیریت شوند، این پروتکل‌ها به عنوان اولین خط دفاعی در برابر دسترسی‌های غیرمجاز عمل می‌کنند.

RADIUS چطور کار می‌کند و چرا برای شبکه‌های بزرگ جواب نمی‌دهد؟

پروتکل RADIUS (Remote Authentication Dial-In User Service) برای مدیریت دسترسی در شبکه‌های کوچک و محیط‌های ساده بی‌سیم به‌کار می‌رود. به دلیل اینکه این پروتکل محدودیت‌هایی در مقیاس‌پذیری و امنیت دارد برای محیط‌های پیچیده و سازمان‌های بزرگ مناسب نیست. RADIUS برای تأیید هویت و مجوزدهی کاربران از اطلاعاتی مانند نام کاربری و رمز عبور استفاده می‌کند. اما در شبکه‌های پیچیده و با حجم بالای ترافیک باعث ایجاد مشکلاتی در عملکرد و امنیت می‌شود.

عملکرد بر پایه UDP و سرعت بالا؛ اما امنیت ضعیف‌تر

یکی از مزایای اصلی پروتکل  RADIUS، استفاده از پروتکل UDP برای ارسال بسته‌ها می‌باشد که به افزایش سرعت پردازش درخواست‌های احراز هویت و مجوزدهی کمک می‌کند. این ویژگی در شبکه‌های کوچک یا زمانی که سرعت اتصال اهمیت دارد مفید است. اما استفاده از UDP به‌عنوان یک پروتکل بدون اتصال، باعث می‌شود که امنیت داده‌ها در هنگام انتقال ضعیف‌تر شود. این پروتکل هیچ‌گونه تایید یا پیگیری به هنگام ارسال داده‌ها ندارد به همین دلیل در برابر حملاتی مثل man-in-the-middle ضعیف است.

مشکل اصلی RADIUS: ارسال فقط “گروه‌های دسترسی” نه “دستورات خاص”

یکی از مشکلات اصلی پروتکل RADIUS این است که تنها اطلاعات مربوط به گروه‌های دسترسی را ارسال می‌کند و نمی‌تواند دستورات خاص را برای هر کاربر ارسال کند. بنابراین دسترسی‌های پیچیده و سفارشی‌سازی شده بر اساس نیازهای خاص هر کاربر یا اپلیکیشن وجود ندارد. پروتکل‌هایی مانند TACACS+ که قابلیت ارسال دستورات خاص را دارند برای این کاربردها مناسب‌ترند.

چه سناریوهایی (مثلاً وایرلس) هنوز از RADIUS استفاده می‌کنند؟

با وجود محدودیت‌های امنیتی و عملکردی، پروتکل RADIUS هنوز در برخی سناریوها کاربرد دارد. به‌ویژه در شبکه‌های وایرلس (Wi-Fi) برای احراز هویت کاربران و دستگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این نوع شبکه‌ها برای کنترل دسترسی با RADIUS  از روش‌هایی مثل WPA2-Enterprise استفاده می‌شود. علاوه‌براین در شبکه‌های بزرگ که نیاز به مدیریت تعداد زیادی کاربر یا دستگاه دارند اما نیاز به امنیت بالایی ندارند از این پروتکل استفاده می‌شود.

معرفی پروتکل +TACACS: چرا کنترل دقیق دستورات سیسکو با آن ممکن است؟

پروتکل TACACS+ برای امنیت دسترسی شبکه شناخته شده است. این پروتکل کمک می‌کند تا مدیران بتوانند دسترسی‌های کاربران را نه تنها به گروه‌ها، بلکه به هر دستور خاص در سیستم تفکیک کنند. بنابراین در محیط‌های پیچیده و نیازمند کنترل‌های بیشتر، گزینه‌ای امن‌تر و کارآمدتر نسبت به RADIUS می‌باشد.

TCP 49 اطمینان بیشتر در ارسال و دریافت اطلاعات امنیتی

یکی از مزایای مهم TACACS+ نسبت به سایر پروتکل‌ها این است که از پروتکل TCP در پورت 49 استفاده می‌کند. این  پروتکل تضمین می‌کند که ارسال و دریافت اطلاعات به‌صورت ایمن انجام می‌شود. برخلاف UDP که در RADIUS استفاده می‌شود،  TCP با تضمین برقراری اتصال و انجام تاییدیه‌ها، امنیت بیشتری را برای اطلاعات حساس فراهم می‌کند.

در حالی که TACACS+ امنیت دسترسی مدیریتی را تضمین می‌کند، نباید فراموش کرد که پایداری فیزیکی شبکه در گرو جلوگیری از لوپ‌های لایه ۲ است. اگر در این زمینه دغدغه دارید، مقاله پروتکل STP چیست؟ جلوگیری از لوپ Loop در سیسکو را از دست ندهید.

Authorization به سبک TACACS+: نحوه تفکیک دسترسی تا سطح اجرای یک دستور خاص (Command-Level)

TACACS+ به مدیران شبکه کمک می‌کند تا دسترسی‌ها را حتی تا سطح اجرای یک دستور خاص تفکیک کنند. این قابلیت باعث می‌شود که بتوانید برای هر کاربر یا گروه، دسترسی دقیقی به دستورات شبکه تعیین کنید. بنابراین هر کاربر تنها به دستوراتی که برای انجام وظایف خود نیاز دارد، دسترسی خواهد داشت. بدین ترتیب باعث بهبود امنیت و کاهش ریسک‌های احتمالی می‌شود.

مدیریت دسترسی در لایه AAA تنها بخشی از امنیت زیرساخت است. کنترل خودکار پورت‌های ترانک از طریق پروتکل DTP در سیسکو نیز می‌تواند مکمل استراتژی‌های امنیتی شما در پیکربندی سوئیچ‌ها باشد.

امنیت رمزنگاری دو مرحله‌ای در این پروتکل چگونه کار می‌کند؟

TACACS+  از یک سیستم رمزنگاری دو مرحله‌ای استفاده می‌کند که به امنیت انتقال داده‌ها افزوده و اطلاعات حساس را از دسترسی غیرمجاز محافظت می‌کند. در این سیستم ابتدا اطلاعات احراز هویت رمزنگاری شده و سپس داده‌های درخواست شده برای مجوزدهی نیز به‌صورت مجزا رمزگذاری می‌شوند. این روش باعث می‌شود که حتی اگر داده‌ها در مسیر انتقال مورد حمله قرار گیرند، غیرقابل استفاده باشند.

تفاوت در گزارش‌دهی (Accounting) چقدر مهم است؟

گزارش‌دهی یا Accounting در پروتکل‌های امنیتی، نقش حیاتی در نظارت بر فعالیت‌های شبکه دارد. تفاوت در نحوه گزارش‌دهی بر مدیریت و بررسی امنیت تأثیرگذار است. در مقایسه پروتکل TACACS  + و پروتکل RADIUS، RADIUS  فقط اطلاعات ابتدایی درباره ورود کاربر را ارائه می‌دهد. اما TACACS+ جزئیات بیشتری از دستورات اجرا شده را ثبت می‌کند که به امنیت بیشتر کمک می‌کنند.

گزارش RADIUS: آیا فقط می‌گوید کاربر وارد شد یا چه دستوری زد؟

گزارش‌های پروتکل RADIUS محدود به اطلاعات پایه‌ای مانند ورود یا خروج کاربر از سیستم می‌باشد. این گزارش‌ها بیشتر برای نظارت عمومی بر دسترسی‌ها و فعالیت‌های کاربران در شبکه مناسب هستند. اما RADIUS قادر به ثبت دستورات خاصی که کاربران اجرا کرده‌اند نیست.

گزارش +TACACS: ثبت دقیق تاریخچه دستورات اجرا شده

TACACS+  برخلاف  RADIUS تاریخچه تمام دستورات اجرایی توسط هر کاربر یا مهندس را ثبت می‌کند. این ویژگی برای شبکه‌های بزرگ که نیاز به تجزیه و تحلیل دقیق فعالیت‌های کاربران دارند بسیار ارزشمند است. در جدول ساده زیر می‌توان مشاهده کرد که TACACS+ گزارش‌هایی با جزئیات بیشتر، از جمله تاریخ و زمان اجرای دستورات، ایجاد می‌کند که به مدیران شبکه کمک می‌کند تا امنیت شبکه را با جزییات بیشتری نظارت کنند.

جدول مقایسه RADIUS و +TACACS

ویژگی	RADIUS	TACACS+
ورود/خروج کاربر و اطلاعات گزارش‌دهی	ثبت ورود و خروج کاربر (Accounting عمومی)	ثبت دقیق دستورات اجرا شده و گزارش‌گیری جزئی
سطح جزئیات	پایه و عمومی	دقیق و خاص (کنترل سطح دستور)
پروتکل انتقال	UDP	TCP

اگر نیاز به audit دقیق دارید، کدام پروتکل برنده است؟

اگر به بررسی دقیق‌تر فعالیت‌ها و مدیریت سطح بالای دسترسی‌ها نیاز دارید بدون شک TACACS+  گزینه برتر است. این پروتکل با ثبت جزئیات دقیق از هر دستور اجرا شده، امکان پیگیری و تحلیل دقیق‌تر را فراهم می‌آورد. اما RADIUS  به‌دلیل ناتوانی در ارائه جزئیات برای شرایطی که نیاز به گزارش‌دهی جامع و audit  وجود دارد مناسب نیست.

 

چالش‌های پیکربندی در دستگاه‌های سیسکو (IOS/IOS-XE)

پیکربندی دستگاه‌های سیسکو به‌ویژه در سیستم‌عامل‌های IOS و IOS-XE می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. این دستگاه‌ها نیاز به تنظیمات خاصی برای امنیت و مدیریت دسترسی دارند. مشکلاتی مانند پیکربندی نادرست سرورهای RADIUS و TACACS+، می‌توانند منجر به دسترسی‌های غیرمجاز یا اختلالات در عملکرد شبکه شوند. بنابراین نیاز به درک درست از مراحل پیکربندی و رعایت نکات امنیتی بسیار ضروری است.

برای پیاده‌سازی این پروتکل‌ها در محیط‌های عملیاتی، استفاده از سخت‌افزارهای استاندارد ضروری است؛ شما می‌توانید برای مشاهده مشخصات فنی و خرید سوئیچ سیسکو که از جدیدترین نسخه‌های AAA پشتیبانی می‌کنند، به بخش محصولات سیسکو در فروشگاه تجارت سرورپارسه مراجعه کنید.

تنظیمات سمت سوئیچ/روتر برای تعریف سرورهای RADIUS و TACACS+

برای تعریف سرورهای RADIUS و TACACS+ در دستگاه‌های سیسکو، ابتدا باید آدرس‌های IP سرورها را در تنظیمات روتر یا سوئیچ وارد کنید. سپس از دستورات radius-server  یا  tacacs-server برای تعیین اطلاعات مربوط به سرور استفاده می‌شود. همچنین باید تایید هویت، مجوزدهی و گزارش‌دهی به‌طور جداگانه تنظیم شود تا شبکه امنیت لازم را داشته باشد.

چطور سطح دسترسی (Privilege Level) را در TACACS+ به Viewهای مدیریتی ربط دهیم؟

در TACACS+ می‌توان سطح دسترسی کاربران را به  Viewهای مختلف مدیریتی مرتبط کرد تا هر کاربر تنها به قسمت‌هایی از شبکه که نیاز دارد دسترسی داشته باشد. با استفاده از دستورات privilege level  می‌توان سطح دسترسی به دستورات خاص را تنظیم کرد. این کار باعث می‌شود که مدیران شبکه کنترل بیشتری روی فعالیت‌های کاربران و مهندسان داشته باشند و از دسترسی‌های غیرمجاز جلوگیری کنند.

برای پیکربندی ابتدایی AAA در دستگاه‌های سیسکو، می‌توانید از دستورات زیر استفاده کنید. این دستورات به شما امکان می‌دهند تا احراز هویت، مجوزدهی و گزارش‌دهی را به‌طور همزمان راه‌اندازی کنید:

aaa new-model

aaa authentication login default group tacacs+ local

aaa authorization exec default group tacacs+ local

aaa accounting update periodic 5

این تنظیمات،  TACACS+ را برای احراز هویت، مجوزدهی و گزارش‌دهی تعیین می‌کنند و همچنین از روش‌های پشتیبانی محلی استفاده می‌کنند که در صورت عدم دسترسی به سرورهای خارجی، امنیت شبکه حفظ شود.

 

چه زمانی باید از ترکیب هر دو پروتکل در کنار هم استفاده کنیم؟

ترکیب پروتکل‌های RADIUS و TACACS+ در شبکه‌های پیچیده می‌تواند بهترین راهکار برای تامین امنیت و مدیریت دسترسی باشد. هر کدام از این پروتکل‌ها مزایای خاص خود را دارند. RADIUS بیشتر برای احراز هویت و کنترل دسترسی در شبکه‌های بی‌سیم و VPN مناسب است. اما TACACS+  برای مدیریت دقیق‌تر دستورات کنسولی و SSH کارایی بالایی دارد. با استفاده از هر دو در کنار هم می‌توان از مزایای هرکدام بهره برد و امنیت شبکه را به‌طور جامع‌تری تقویت کرد.

استفاده از RADIUS برای احراز هویت VPN و TACACS+ برای دسترسی کنسولی/SSH

برای احراز هویت کاربران در شبکه‌های  VPNاز پروتکل RADIUS استفاده می‌شود زیرا این پروتکل برای شرایطی با حجم بالا و نیاز به سرعت بیشتر مناسب است. اما برای مدیریت دسترسی به کنسول‌ها یا SSH در دستگاه‌های شبکه، TACACS+  با توانایی در ثبت دقیق دستورات اجرایی و تفکیک سطح دسترسی، گزینه بهتری است. این ترکیب می‌تواند یک راه‌حل مؤثر برای محیط‌های پیچیده و نیازمند امنیت بالاتر باشد.

تنظیم Failover: اگر سرور TACACS+ از کار بیفتد، دستگاه به کدام سمت برود؟

یکی از چالش‌های مهم در استفاده از پروتکل‌های امنیتی، مدیریت مشکلات احتمالی در سرورهای TACACS+ است. برای این که دستگاه‌های شبکه همچنان عملکرد صحیح خود را در صورت از کار افتادن سرور TACACS+ حفظ کنند، باید یک تنظیم Failover در نظر گرفته شود. به این ترتیب دستگاه می‌تواند به سرور دیگری مانند RADIUS یا حتی به حالت پشتیبان محلی (local) برای احراز هویت و مجوزدهی کاربران منتقل شود تا دسترسی‌ها قطع نشوند.

برای اطمینان از صحت عملکرد مسیرهای ارتباطی با سرورهای AAA، می‌توانید از مکانیزم‌های نظارتی هوشمند استفاده کنید. مطالعه راهنمای پروتکل IP SLA در سوئیچ‌های سیسکو به شما کمک می‌کند تا پایداری شبکه خود را به صورت خودکار مانیتور کنید.

 

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

پروتکل +TACACS و  RADIUS هر دو در فرآیند مدیریت دسترسی شبکه AAA) سیسکو) نقشی اساسی دارند و از نظر امنیتی اهمیت بالایی دارند. پروتکل  RADIUS برای احراز هویت در شبکه‌های کوچک و بی‌سیم کاربرد دارد اما پروتکل TACACS+  در مدیریت دقیق‌تر دسترسی‌های سطح دستوری و گزارش‌دهی کاربردی‌تر است. ترکیب این دو پروتکل می‌تواند امنیت شبکه را تقویت کند، به‌خصوص در محیط‌های بزرگ که نیاز به کنترل بیشتر بر دسترسی‌ها و فعالیت‌ها وجود دارد. برای تنظیم و پیکربندی پروتکل‌های  TACACS+ و RADIUS  در شبکه خود با کارشناسان ما در تجارت سرور تماس بگیرید و از مشاوره حرفه‌ای بهره‌مند شوید.

پس از ایمن‌سازی دسترسی به روترها، گام بعدی بهینه‌سازی مسیریابی داخلی است. ما در مقاله‌ای جداگانه به بررسی تخصصی پروتکل EIGRP؛ از مزایا تا حل مسائل رایج در روترهای سیسکو پرداخته‌ایم که مطالعه آن برای کارشناسان دیتاسنتر ضروری است.