بعد از تعویض هارد سرور HP، معمولا اولین سؤال این است که آیا RAID خودش شروع به Rebuild می‌کند یا باید کاری انجام داد؟ در بسیاری از موارد اگر هارد جایگزین با Array سازگار باشد و RAID Controller آن را شناسایی کند، Rebuild به‌صورت خودکار آغاز میشود. اما نصب هارد جدید به این معنی نیست کهRebuild همیشه شروع خواهد شد.
اگر در HPE Smart Storage Administrator وضعیت Array هنوز Degraded باشد یا هارد جدید به‌درستی شناسایی نشده باشد، باید وضعیت Physical Drive و Logical Drive را بررسی کنید. بنابراین اگر بعد از تعویض هارد منتظر Rebuild هستید، مهم‌ترین کار این است که به وضعیت Array و Controller نگاه کنید، نه اینکه فقط به روشن بودن چراغ هارد اکتفا کنید.
⏲ زمان تخمینی مطالعه: 15 دقیقه
فهرست موضوعات
آیا بعد از تعویض هارد، RAID خودش Rebuild میشود؟
در سرورهای HPE اگر هارد جایگزین توسط RAID Controller شناسایی شود و برای Array قابل استفاده باشد، Rebuild میتواند به‌صورت خودکار شروع شود. بنابراین در بسیاری از موارد نیازی نیست کاربر Rebuild RAID را به‌صورت دستی اجرا کند.
البته نصب هارد جدید به‌تنهایی شروع Rebuild را تضمین نمی‌کند. Controller باید هارد را شناسایی و برای استفاده در Array قبول کند و خود Array هم هنوز در وضعیتی باشد که امکان بازسازی آن وجود داشته باشد. پس اگر هارد را تعویض کرده‌اید و Rebuild شروع نشده است، اولین کار بررسی وضعیت Array و Physical Drive در HPE Smart Storage Administrator است.
Rebuild در RAID چیست و چه زمانی اتفاق میافتد؟
Rebuild فرایندی است که طی آن RAID Controller اطلاعاتی را که روی دیسک خراب یا خارج شده قرار داشته، با استفاده از اطلاعات باقی‌مانده در آرایه بازسازی می‌کند و نتیجه را روی دیسک جایگزین می‌نویسد.
مثلا در RAID 5، Controller میتواند از داده و Parity باقی‌مانده برای بازسازی اطلاعات موردنیاز دیسک جایگزین استفاده کند. در RAID 1 نیز اطلاعات موجود روی دیسک سالم برای بازسازی Mirror روی دیسک جدید به کار می‌رود. البته Rebuild به معنی بازیابی هر نوع اطلاعات از دست رفته نیست. این فرایند زمانی امکان‌پذیر است که ساختار RAID و داده‌های لازم برای بازسازی همچنان در اختیار Controller باشد.
پیشنهاد مطالعه بیشتر:
Rebuild چه تفاوتی با Backup دارد؟
Backup یک نسخه جداگانه از اطلاعات ایجاد می‌کند تا در صورت خرابی سخت‌افزار، حذف فایل، خطای نرم‌افزاری یا سایر اتفاقات بتوان اطلاعات را بازیابی کرد.
Rebuild چنین نسخه‌ای ایجاد نمی‌کند. این فرایند فقط آرایه‌ای را که هنوز از نظر RAID قابل بازسازی است، دوباره به وضعیت دارای افزونگی برمی‌گرداند. به همین دلیل حتی اگر RAID شما قابلیت Rebuild داشته باشد، RAID جایگزین Backup نیست.
چه RAIDهایی بعد از تعویض هارد قابلیت Rebuild دارند؟
قابلیت Rebuild به وجود Redundancy یا افزونگی وابسته است. RAIDهایی مانند RAID 1، RAID 5، RAID 6 و RAID 10 برای تحمل خرابی دیسک طراحی شده‌اند و در شرایط مناسب می‌توانند پس از جایگزینی دیسک وارد فرایند بازسازی شوند. برخی کنترلرهای HPE علاوه بر این سطوح، RAID 50 و RAID 60 را نیز پشتیبانی می‌کنند.
| سطح RAID | نحوه بازسازی | امکان Rebuild | افزونگی |
|---|---|---|---|
| RAID 0 | افزونگی ندارد و در صورت خرابی دیسک، اطلاعات قابل Rebuild نیست. | خیر | خیر |
| RAID 1 | اطلاعات از دیسک Mirror سالم روی دیسک جایگزین بازسازی میشود. | بله | بله |
| RAID 5 | داده روی دیسک جایگزین با استفاده از داده و Parity باقی‌مانده بازسازی میشود. | بله | بله |
| RAID 6 | داده روی دیسک جایگزین با استفاده از داده و دو Parity بازسازی میشود. | بله | بله |
| RAID 10 | داده از دیسک Mirror متناظر بازسازی میشود؛ امکان Rebuild به وضعیت هر Mirror بستگی دارد. | بله | بله |
در RAID 10 باید به محل دیسک‌های خراب در ساختار Mirror توجه کرد. اینکه چند دیسک خراب شده‌اند به‌تنهایی مشخص نمی‌کند آرایه قابل بازسازی است یا خیر، ارتباط آن دیسکها با زوج‌های Mirror نیز اهمیت دارد.
چه زمانی Rebuild RAID به‌صورت خودکار شروع نمیشود؟
اینکه دیسک جدید را داخل Bay قرار داده‌اید، به‌تنهایی کافی نیست. اگر Controller نتواند شرایط لازم برای بازسازی را فراهم کند، ممکن است Rebuild آغاز نشود.
هارد جدید توسط RAID Controller شناسایی نشده است
اولین موضوعی که باید بررسی شود این است که آیا Controller اصلا دیسک جدید را می‌بیند یا خیر.
اگر Physical Drive در ابزار مدیریت RAID نمایش داده نشود، مشکل میتواند از خود هارد، Bay، Carrier یا ارتباط آن با Controller باشد. در این وضعیت قبل از انجام عملیات دیگری باید علت شناسایی نشدن مشخص شود.
Array به وضعیت Failed رسیده است
اگر خرابی از حد تحمل RAID بیشتر شده باشد، تعویض یک هارد لزوما آرایه را به وضعیت عادی برنمی‌گرداند. هر RAID تعداد مشخصی خرابی را میتواند تحمل کند و اگر این محدوده رد شود، Rebuild عادی دیگر راه‌حل مشکل نیست.
برای مثال، اگر Fault Tolerance آرایه از بین رفته باشد، Controller دیگر نمی‌تواند اطلاعات ازدست رفته را با استفاده از داده‌های باقی‌مانده بازسازی کند. در چنین شرایطی قبل از ادامه تعویض دیسکها باید وضعیت اطلاعات بررسی شود.
بیش از حد مجاز هارد خراب شده است
هر RAID تعداد مشخصی خرابی را میتواند تحمل کند. اگر خرابی از این محدوده عبور کند، Rebuild عادی دیگر راه‌حل مشکل نیست. به همین دلیل نباید هنگام Rebuild، بدون بررسی وضعیت آرایه یک هارد دیگر را هم خارج کنید.
هارد در Bay یا Slot نامناسب قرار گرفته است
در سرورهای چنددیسکه، محل نصب دیسک اهمیت دارد. خارج کردن اشتباهی یک دیسک سالم میتواند وضعیت Array را بدتر کند. بنابراین قبل از تعویض، Slot مربوط به دیسک خراب را از طریق ابزار مدیریتی مشخص کنید.
مشکل از RAID Controller یا Firmware است
اگر هارد سالم و سازگار است اما Controller آن را به‌درستی شناسایی نمی‌کند یا Array وضعیت غیرعادی دارد، باید Log ها و وضعیت Controller بررسی شوند. در این شرایط بهتر است قبل از تغییر Configuration، خطاهای ثبت شده در Controller بررسی شود.
Hot Plug یا Hot Swap شرایط لازم را ندارد
بسیاری از سرورهای HPE با درایوهای Hot-Plug امکان تعویض دیسک بدون خاموش کردن سیستم را فراهم می‌کنند، اما این قابلیت به مدل سرور، Backplane و پیکربندی Storage بستگی دارد. بنابراین قبل از خارج کردن دیسک مطمئن شوید سرور و Drive موردنظر از Hot-Plug پشتیبانی می‌کنند.
پیشنهاد مطالعه بیشتر:
از کجا بفهمیم Rebuild RAID شروع شده است؟
بعد از قرار دادن هارد جدید مهم‌ترین کار این است که وضعیت واقعی آرایه را بررسی کنید. در ابزار مدیریت RAID باید این بخش‌ها را بررسی کنید:
- :Arrayوضعیت کلی مجموعه دیسکها
- Logical Drive: وضعیت Volume یا Logical Drive مربوط به RAID
- Physical Drive: وضعیت تک تک دیسکها
- Rebuild Progress: میزان پیشرفت بازسازی در صورت نمایش آن
- Controller: وضعیت RAID Controller و خطاهای ثبت شده
بسته به Controller و ابزار مدیریتی ممکن است وضعیت‌هایی مانند Rebuilding یا Recovering نمایش داده شود. در مقابل عباراتی مانند Degraded نشان می‌دهند آرایه هنوز از نظر افزونگی در وضعیت عادی نیست و Failed بیانگر وضعیت جدی‌تری است.
بعد از پایان موفق عملیات، بسته به کنترلر و نرم‌افزار ممکن است وضعیت‌هایی مانند OK یا Optimal نمایش داده شود. نام دقیق Statusها بین نسل‌ها و مدل‌های مختلف Controller یکسان نیست، بنابراین نباید فقط بر اساس یک عبارت خاص نتیجه‌گیری کرد.
چگونه وضعیت Rebuild را در سرور HP بررسی کنیم؟
برای سرورهای HPE که از کنترلرهای پشتیبانی شده استفاده می‌کنند، HPE Smart Storage Administrator یا SSA یکی از ابزارهای اصلی مدیریت Storage است. HPE برای SSA رابط گرافیکی، Command Line و Scripting ارائه می‌کند و امکان مدیریت Array و Controller را فراهم کرده است.
در محیط SSA باید ابتدا Controller مربوط به Storage را پیدا کنید. سپس وضعیت موارد زیر را بررسی کنید:
Controller → Array → Logical Drive → Physical Drive
در Physical Drive می‌توانید ببینید هارد جایگزین توسط کنترلر شناسایی شده یا خیر. در Array و Logical Drive نیز باید مشخص شود که آرایه در حال Rebuild است، هنوز Degraded است یا به وضعیت سالم برگشته است.
بسته به مدل Controller ممکن است میزان پیشرفت Rebuild و تنظیمات مربوط به اولویت این عملیات نیز در ابزار مدیریت Storage نمایش داده شود.
بعد از تعویض هارد چه مراحلی را باید انجام دهیم؟
برای اینکه بعد از تعویض دیسک مطمئن شوید عملیات درست انجام شده این ترتیب را دنبال کنید:
- خرابی دیسک را تأیید کنید.
- وضعیت RAID را بررسی کنید.
- هارد جایگزین سازگار انتخاب کنید.
- هارد را تعویض کنید.
- شناسایی دیسک جدید را بررسی کنید.
- شروع Rebuild را بررسی کنید.
اگر Rebuild شروع شده باشد، اجازه دهید عملیات کامل شود و وضعیت Array را از طریق ابزار مدیریت Storage پیگیری کنید. اگر هارد جدید شناسایی نشده یا Array همچنان در وضعیت غیرعادی باقی مانده است، قبل از هر تغییر دیگری علت مشکل را مشخص کنید.
Rebuild RAID چقدر طول می‌کشد؟
برای Rebuild نمی‌توان یک زمان ثابت مانند «دو ساعت» یا «یک روز» تعیین کرد. ظرفیت دیسک تنها یکی از عوامل است. موارد زیر نیز روی زمان بازسازی اثر میگذارند:
- ظرفیت هارد
- سرعت و نوع HDD یا SSD
- RAID Level
- تعداد دیسک‌های Array
- مدل RAID Controller
- مقدار I/O سرور
- اولویت اختصاص‌یافته به Rebuild
- عملکرد و وضعیت دیسکها
- ساختار Array و Stripe
HPE نیز عواملی مانند میزان I/O، سرعت یا Bandwidth دیسکها، Cache، تعداد دیسکها و تنظیمات اولویت Rebuild را در زمان انجام عملیات مؤثر می‌داند. بنابراین طولانی شدن وضعیت Rebuilding به‌تنهایی نشانه خرابی فرایند نیست. درصد پیشرفت و تغییر وضعیت آرایه مهم‌تر از یک عدد زمانی ثابت است.
آیا هنگام Rebuild میتوان از سرور استفاده کرد؟
در بسیاری از RAIDهای سختافزاری، سرویس‌ها می‌توانند در زمان Rebuild همچنان فعال باشند و نیازی به توقف کامل سرور وجود ندارد. اما این موضوع به معنی بدون تأثیر بودن Rebuild نیست.
Rebuild همزمان با درخواست‌های Storage انجام میشود و بسته به Controller و بار کاری میتواند روی Performance تأثیر بگذارد. در نتیجه بسته به Controller، تنظیمات Rebuild، نوع دیسک و بار کاری، ممکن است عملکرد Storage کاهش پیدا کند.
در برخی کنترلرهای HPE حتی امکان تنظیم Rebuild Priority وجود دارد، افزایش اولویت میتواند روند بازسازی را سریع‌تر کند، اما در مقابل ممکن است I/O عادی سیستم تحت تأثیر قرار گیرد. بنابراین اگر سرور در یک محیط حساس و پرترافیک استفاده میشود، بهتر است وضعیت Performance و Rebuild همزمان زیر نظر باشد.
پیشنهاد مطالعه بیشتر:
اگر بعد از تعویض هارد RAID Rebuild نشد چه کنیم؟
اگر دیسک جدید نصب شده اما Rebuild آغاز نشده است، سراغ تغییرات Configuration نروید. ابتدا علت را مرحله به مرحله پیدا کنید.
- آیا هارد جدید توسط Controller شناسایی شده است؟
اگر Physical Drive اصلا دیده نمیشود، ابتدا مشکل شناسایی را حل کنید.
- آیا ظرفیت هارد مناسب است؟
ظرفیت دیسک جدید نباید کمتر از ظرفیت موردنیاز Array باشد. HPE در راهنمای تعویض Drive نیز روی این موضوع تأکید کرده است.
- وضعیت Physical Drive چیست؟
ممکن است هارد به‌جای وضعیت مناسب، حالت‌هایی مانند Failed، Unconfigured یا وضعیت دیگری داشته باشد.
- وضعیت Array چیست؟
اگر Array هنوز Degraded است اما قابل بازسازی است، شرایط با Array ی که Failed شده کاملا متفاوت است.
- وضعیت Logical Drive چیست؟
گاهی مشکل در سطح Logical Drive است و بررسی صرف Physical Drive پاسخ کاملی نمی‌دهد.
- آیا Rebuild دستی قابل شروع است؟
در بعضی کنترلرها عملیات مدیریتی برای جایگزینی یا بازسازی وجود دارد، اما فعال کردن آن باید پس از بررسی وضعیت Array انجام شود.
- آیا Controller خطایی ثبت کرده است؟
Error Log و گزارش Controller می‌توانند مشخص کنند مشکل از Drive، ارتباط، Media Error یا خود Controller است.
- آیا دیسک دیگری نیز مشکل دارد؟
این مورد بسیار مهم است. ممکن است خرابی اولیه فقط اولین علامت مشکل Storage باشد و دیسک دیگری نیز Error داشته باشد.
- آیا RAID قبلاً Fault Tolerance خود را از دست داده است؟
اگر پاسخ مثبت باشد، تعویض هارد لزوما اطلاعات را برنمی‌گرداند.
- آیا باید موضوع تخصصی بررسی شود؟
اگر وضعیت Array نامشخص است یا اطلاعات برای شما حیاتی است، پیش از تغییر Configuration بهتر است از اقداماتی که ممکن است ساختار RAID را تغییر دهند خودداری کنید.
آیا Rebuild RAID به معنی بازیابی اطلاعات است؟
خیر. Rebuild و Data Recovery یک مفهوم نیستند. Rebuild زمانی انجام میشود که RAID هنوز اطلاعات و افزونگی لازم برای بازسازی دیسک از دست رفته را در اختیار داشته باشد.
مثلا در RAID 5، Controller میتواند با استفاده از داده و Parity باقی‌مانده، اطلاعات موردنیاز برای دیسک جایگزین را محاسبه کند.
اما شرایطی مانند موارد زیر میتواند موضوع را از Rebuild معمولی خارج کند:
- خراب شدن بیش از تعداد قابل تحمل دیسکها
- از بین رفتن Fault Tolerance
- آسیب دیدن Logical Drive
- حذف یا تغییر اشتباه RAID Configuration
- از دست رفتن اطلاعات بدون وجود Backup
- خرابی Controller همراه با مشکل در Configuration
در چنین شرایطی تعویض هارد جدید لزوماً اطلاعات را برنمی‌گرداند.
به زبان ساده:
Rebuild = بازسازی RAID
Data Recovery = تلاش برای بازیابی داده در شرایطی که RAID یا Storage دچار مشکل جدی شده است
پس اگر آرایه Failed شده و اطلاعات مهمی روی آن وجود دارد، نباید با هدف «امتحان کردن» گزینه‌های مختلف RAID را تغییر داد.
جمع‌بندی
بعد از تعویض هارد، RAID در بسیاری از سرورهای مجهز به RAID Controller میتواند به‌صورت خودکار Rebuild شود، اما این موضوع به وضعیت Array، نوع RAID، سلامت سایر دیسکها، Controller و سازگاری هارد جایگزین بستگی دارد. بنابراین بعد از تعویض Drive ، وضعیت Physical Drive و Array را در ابزار مدیریت Storage بررسی کنید تا مطمئن شوید هارد شناسایی شده و Rebuild واقعا در حال انجام است.
اگر Rebuild شروع نشد، قبل از انتخاب گزینه‌های مدیریتی مانند Delete Array یا Initialize، علت مشکل را مشخص کنید. در سرورهای HP/HPE نیز بررسی وضعیت Controller، Array، Logical Drive و Physical Drive در ابزارهای مدیریت Storage میتواند مسیر عیب‌یابی را مشخص کند. در صورتی که وضعیت RAID یا اطلاعات سرور برایتان حساس است، تجارت سرور پارسه میتواند برای بررسی وضعیت Storage، انتخاب هارد سازگار و عیب‌یابی RAID سرور HP/HPE راهنمایی تخصصی ارائه دهد.
