اگر تا به حال هنگام جا زدن سرور، صدای ناهنجار کشیده شدن فلز روی فلز را شنیدهاید یا نگران این بودهاید که وزن سرور باعث خم شدن ریلها شود، دقیقاً میدانید که نصب سرور در رک فقط یک کار فیزیکی ساده نیست؛ یک مهارت مهندسی است. در این مقاله، ما در تجارت سرور پارسه قصد داریم از زاویه دید یک تکنسین ارشد، یاد بگیریم چطور بدون کوچکترین آسیب به سختافزار یا انگشتان دستمان (!) یک سرور را به صورت استاندارد در رک مستقر کنیم.
⏲ زمان تقریبی مطالعه: 17 دقیقه
فهرست موضوعات
آموزش گام به گام نصب سرور در رک
قدم اول؛ قبل از نصب سرور HP در رک
قبل از اینکه بخواهید سرور را در رک نصب کنید باید برخی اقدامات ضروری را حتما انجام دهید.
بسیاری از مدیران شبکه عجله دارند که زودتر کابلها را متصل کنند، اما من همیشه میگویم: «۱۰ دقیقه بررسی، جلوی ۱۰ ساعت عیبیابی را میگیرد.»
- ثابت کردن رک: قبل از بیرون کشیدن ریلهای کشویی، مطمئن شوید که استابلایزر یا ترمزهای رک قفل هستند. بارها دیدهام که با بیرون کشیدن یک سرور سنگین (مثل DL580)، اگر رک به زمین پیچ نشده باشد، کل کابینت به سمت جلو متمایل میشود.
- خداحافظی با الکتریسیته ساکن: حتماً از دستبند ESD استفاده کنید. یک جرقه کوچک که شاید حس هم نکنید، میتواند چیپستهای حساس روی مادربرد سرور را در درازمدت با چالش جدی روبرو کند.
- انتخاب طبقه مناسب: قانون طلایی این است: سنگینترینها در پایین. همیشه سرورها و استوریجهای سنگین را در پایینترین یونیتهای خالی نصب کنید تا مرکز ثقل رک حفظ شود.

- بسیار مهم است که یک مکان مناسب را برای نصب رک در نظر بگیرید بهویژه اگر در محل کارتان، اتاق سرور ندارید. توجه داشته باشید که بعد از نصب رک جابهجا کردن آن بسیار سخت است، پس از همان ابتدا یک مکان ثابت را مشخص کنید که در مسیر رفتوآمد کارمندان نیز نباشد.
- برای انتخاب اتاق سرور حتما مکانی را در نظر بگیرید که قفل داشته باشد و هم اینکه پنجره نداشته باشد. در صورت پنجره بهتر است محل نصب دورتر از پنجره باشد و حتما پنجره را بپوشانید تا نور و گرما باعث بالا رفتن دما در رک نشوند.
- سرورهای رکمونت نیاز به تجهیزات خنککننده دارند، علاوه بر اینکه باید خنککننده مناسب و استاندارد تهیه کنید محل نصب رک باید دور از هرگونه سیستم گرمایشی باشد.
- انتخاب رک باید براساس فضایی که در اختیار دارید، انجام شود. بهعنوان مثال اگر فضای شما محدود است باید به سراغ رک دیواری بروید اما اگر اتاق یا فضای زیادی برای نصب رک در اختیار دارید، رک ایستاده بهترین گزینه خواهد بود.
- به سازگاری تجهیزات و ابزارهای جانبی آن بسیار دقت کنید. توجه کنید که شما یکبار برای رک و تجهیزات جانبی آن هزینه میکنید، پس علاوه بر سازگاری باید باکیفیتترین را خریداری کنید. بهعنوان مثال برای پایداری و ایمنی تجهیزات حتما PDU بخرید.
خرید سرور HP
قدم دوم؛ آشنایی با ابعاد سرور و رک
قدم بعدی در “نصب سرور در رک” آشنایی با ابعاد یعنی عرض، عمق و ارتفاع سرور است تا رک سازگار و استاندارد با آن را انتخاب کنید. عمدتا ارتفاع و عرض رک دارای یک ابعاد مشخص هستند و متغیرترین بخش مربوط به عمق میشود، که با توجه به ریل و قفسه قابل تنظیم است. واحد اندازهگیری رک U یا یونیت و هر یونیت برابر با 4.445 سانتی متر است. عمدتا رکهای دیواری 5 تا 12 یونیته و رکهای ایستاده 12 تا 47 یونیته هستند.
قبل از شروع، باید بدانید با چه ابعادی طرف هستید. واحد Unit (U) که معادل ۴.۴۴ سانتیمتر است، خطکش اصلی ماست.
- عمق رک را چک کنید: یکی از اشتباهات رایج، خرید سرورهای با عمق زیاد (مثل ۸۰ یا ۹۰ سانتیمتر) برای رکهای دیواری یا کمعمق است. قبل از باز کردن پیچها، مطمئن شوید درب پشتی رک بعد از کابلکشی بسته میشود!
قدم سوم؛ نصب سرور در ریل کیت ثابت
برای آشنایی با نصب یک سرور در اندازه 2 یونیته (2U) در یک رک با استفاده از ریلهای ثابت (غیرکشویی)، از مدل HP ProLiant DL380 (DL380) استفاده شده که به صورت زیر است. (قبل از شروع نصب، مطمئن شوید که قفسهها بهاندازه کافی پایدار و محکم هستند.)
مرحله اول؛ نصب ریل کیت سرور در قفسه
برای نصب ریل کیت سرور در قفسه مراحل زیر را انجام دهید:
- ابتدا ریل قفسهها را با علامت گذاری L سمت چپ و R سمت راست مشخص کنید.
- انتهای عقب ریل قفسه سمت راست را در قسمت پشتی داخلی پنل بهنحوی قرار دهید که پینها به راحتی از سوراخهای قفسه به صورت عمودی خارج شوند. سپس قفل را فشار دهید تا قفل و پینها در سوراخ های قفسه متصل شوند.
- انتهای جلوی ریل را به سمت جلوی داخلی قفسه بکشید. سپس قفل ایمنی را آزاد کنید و سپس قسمت گیره را فشار دهید تا ریل و پینها بهصورت قائم به سوراخهای قفسه وارد شوند و گیره درگیر شود. (شکل 2)
- مهره قفل براکت نگهدارنده را باز کنید و براکت را به دورترین موقعیت در پشت ریل بکشید. (شکل3)
- مراحل بالا را برای قفسه سمت چپ نیز انجام دهید.
پیشنهاد مطالعه بیشتر: چرا سرور بدون هیچ خطایی ریست میشود؟
مرحله دوم؛ نصب سرور در رک
- سرور را با ریلها تراز و آن را داخل رک بکشید. (شکل 4)
- سرور را تا جایی بکشید که لبه جلویی آن با قسمت جلوی رک همسطح شود. سپس با استفاده از پیچهای انگشتی سرور را در قسمت جلوی رک محکم کنید. (شکل 5)
- درپوشهای سمت سرور را بردارید تا پیچها در هر طرف نمایان شود.
- سرور را با استفاده از پیچهای جلوی قفسه محکم کنید.
- درپوشهای سمت سرور را دوباره وصل کنید.
- تراز کردن شیارها: پینهای روی بدنه سرور باید دقیقاً در سوراخهای کلیدی (Keyholes) ریل قرار بگیرند.
- صدای «کلیک» مهربان: وقتی سرور را به داخل هل میدهید، باید صدای کلیک چفت شدن قفلها را بشنوید. اگر احساس کردید سرور گیر میکند، هرگز با فشار زیاد پیش نروید؛ احتمالاً ریلها تراز نیستند یا یک کابل در پشت کار گیر کرده است.
مرحله سوم؛ ایمنسازی سرور
- در حالیکه مهره قفلکننده هنوز شل است، براکت نگهدارنده را به سمت سرور بکشید تا زبانه و شیار شاسی سرور با همدیگر قفل شوند. (شکل 6)
- مهرهی قفل روی براکت را محکم کنید.
- کلیه این مراحل را برای ریل دیگر نیز تکرار کنید.
قدم چهارم؛ چگونه سرور را داخل ریلهای کشویی نصب کنید؟
- براکت پایه را از ریل کشویی جدا کنید. (در برخی از کیتهای ریل کشویی، براکت پایه در داخل ریل است، اگر از قبل جدا است نیازی به انجام مراحل زیر ندارید.)
1-1- ریل های کشویی را باز کنید.
1-2- همانطور که در شکل 7 نشان داده شده، قفل ریل کشویی را در جلوترین حالت قرار دهید.
1-3- زبانههای بالا و پایین قفل را فشار داده و در حالی که بست نصب را نگه داشتهاید، ریل کشویی را به بیرون بکشید.
1-4- همانطور که در شکل 7 نشان داده شده، دکمه رها کردن براکت پایه را به سمت جلوی براکت فشار دهید و همزمان براکت پایه را از مجموعه کشویی خارج کنید.
1-5- این کار را برای مونتاژ ریل کشویی نیز انجام دهید.
نصب براکتهای پایه روی سرور
- برای نصب براکتهای پایهها در سمت سرور؛ ابتدا یک براکت پایه را در مقابل شاسی قرار دهید تا قفل ریل کشویی در جلوی سرور قرار گیرد و منافذ کلیددار روی براکت پایه با پینهای محل کناری شاسی همتراز شوند.
- براکت نصب را به سرور ببندید؛ ابتدا پینها را با منفذهای کلیددار در براکت پایه تراز کنید. (شکل8) سپس براکت پایه را روی پینها قرار دهید تا همسطح سرور شود و پینها از سوراخهای براکت بیرون بیایند. براکت پایه را به سمت جلوی شاسی بکشید تا زمانیکه گیره براکت با صدای یک کلیک در جای خود قفل شود.
- بررسی کنید که پینهای عقب محکم و پایدار در محل خود قرار گرفتهاند.
- برای نصب براکت پایه در طرف دیگر سرور مرحله 1 تا 3 را تکرار کنید.
بیشتر بخوانید: روش تشخیص سرور اسمبل شده یا مونتاژ شده
نصب سرور در مجموعههای Slide-Rail
از این روش برای نصب شاسی سرور، با براکتهای پایه، در مجموعههای ریل کشویی که روی قفسه نصب شدهاند، استفاده کنید.
احتیاط: این روش بهدلیل وزن سرور به حداقل دو نفر نیاز دارد. انجام این روش به تنهایی میتواند منجر به آسیب شخصی یا به تجهیزات شود. همچنین همیشه تجهیزات را از پایین به بالا در یک قفسه قرار دهید تا از بالا سنگین نشوند.
- ریل های کشویی را تا آنجا که ممکن است به مجموعههای ریل کشویی در رک فشار دهید.
- سرور را به گونهای بالا بیاورید که انتهای عقب براکتهای پایه با مجموعههای ریل کشویی که در قفسه تجهیزات نصب شدهاند در یک راستا قرار گیرند. (شکل 9 را ببنید.)
- سرور را با براکتهای پایه در ریلهای کشویی قرار دهید، سپس سرور را به آرامی به داخل رک فشار دهید، تا زمانیکه براکتهای پایه با براکت ریل کشویی (تقریبا 30 سانتیمتر) برخورد کنند.
- همزمان هر دو دکمه ریل کشویی را به سمت پشت رک فشار دهید، در همان حال سرور را به داخل رک فشار دهید. (شکل9)
- سرور را تا زمانی فشار دهید که جلوی سرور با رک همسطح شود. (زمانیکه قفل ریل کشویی چفت میشود، صدای کلیک را خواهید شنید.)
- بررسی کنید که ریلهای کشویی به درستی کار میکنند. (شکل 10 با فلش خاکستری نشان داده شده است.)
6-1- در حالیکه سرور را از رک بیرون میآورید، دکمههای ریل کشویی را فشار دهید. سرور باید تا نیمه از رک خارج شود، سپس متوقف شود.
6-2- همزمان زبانههای ریل کشویی را فشار دهید و سرور را از رک بیرون بکشید.
6-3- هنگامیکه عملکرد ریلهای کشویی را بررسی کردید و از عملکرد آن مطمئن شدید، سرور را بهطورکامل به داخل رک برگردانید تا زمانیکه صدای قفل ریل کشویی را بشنوید.
قدم پنجم؛ مدیریت و نظم کابلهای سرور
بسیار مهم است که پس از نصب سرور در داخل رک کابلهای آن بهطور منظم قرار گیرند. این کار علاوه بر اینکه در هنگام تعمیر یا عیبیابی سرور بسیار تاثیرگذار است، بلکه از خرابی و خطا نیز جلوگیری میکند. اگرچه میشود روی کابلها لیبل بزنید و مشخص کنید کدام کابل مخصوص کدام دستگاه است، اما بهترین راه استفاده از تجهیزات مدیریت کابل (Cable Management) مانند Cable Tie، Patch Panel، کابل لیبل و … استفاده کنید. متاسفانه در برخی از شرکتها و سازمانها مدیریت کابلها نهتنها جدی گرفته نمیشود بلکه بسیاری از ادمینها استفاده از ابزارهای مدیریتی برای نظم بخشیدن به کابلها را نیز نادیده میگیرند، که این باعث خرابی در شبکه و پیچیدگی در عیبیابی نیز خواهد شد.
پیشنهاد مطالعه بیشتر: راهنمای کامل تبدیل سرور HP (G8/G9) به استوریج (NAS/SAN)
برای جلوگیری از اختلال در روند کاری سیستم و همچنین عدم گردش هوا در محل قرارگیری رک باید از ابزارهای مدیریتی کابل استفاده کنید. نگهدارنده کابل شبکه یا Cable Manager یکی از در دسترسترین و سادهترین تجهیزاتی است که میتوانید برای مدیریت کابلها از آن استفاده کنید. این ابزار که با نام کیبل منیجر نیز شناخته میشود، بهمنظور پوشاندن، مسیریابی و توزیع کابلهای شبکه و فیبرنوری داخل رک مورد استفاده قرار میگیرد.
یک رک زیبا، امضای یک مدیر شبکه حرفهای است. اما زیبایی فقط ظاهر کار نیست؛ نظم کابلها یعنی گردش هوای بهتر (Airflow).
- استفاده از CMA: بازوی مدیریت کابل (Cable Management Arm) بهترین ابزار برای ریلهای کشویی است. این بازو اجازه میدهد سرور را بدون جدا کردن کابلها بیرون بکشید.
- تفکیک کابل برق و دیتا: کابلهای برق را از یک سمت رک و کابلهای شبکه را از سمت دیگر هدایت کنید تا نویز الکترومغناطیسی به حداقل برسد.
- لیبلگذاری: از همین امروز شروع کنید! هر دو سر کابل را لیبل بزنید. باور کنید در ساعت ۳ صبح که یک لینک شبکه قطع میشود، دعای خیرتان را بدرقه راه کسی میکنید که این کابلها را لیبل زده است.
بیشتر بخوانید: معرفی انواع سرور و دسته بندی آن
چرا قرار دادن سرور در رک ها توصیه می شود؟
سرورهایی که در قفسه های رک نگهداری می شوند، تعمیر و نگهداری آن ها آسان است. همه چیز همان جایی است که قرار است باشد و کابل ها به راحتی بسته می شوند. بسیاری از قفسههای سرور دارای چرخ هستند یا قفسهها به بیرون میچرخند. این یک راه بسیار ارجح تر برای دسترسی به سرور است.
عیبیابی سریع
- چرا ریلها بسته نمیشوند؟ احتمالاً زبانه ریل (Inner Rail) به درستی در ریل بیرونی (Outer Rail) چفت نشده است. سرور را کمی بیرون بکشید و دوباره تراز کنید.
- لرزش غیرعادی سرور: چک کنید که تمامی پیچهای نگهدارنده (Thumb Screws) در جلوی رک کاملاً محکم شده باشند.
سخن پایانی
نصب سرور در رک، اولین قدم برای داشتن یک دیتاسنتر پایدار است. اگر استانداردهای ایمنی و چیدمان را رعایت کنید، نه تنها طول عمر سختافزارتان بالا میرود، بلکه عیبیابیهای آینده هم برایتان لذتبخش خواهد بود.
اگر در انتخاب نوع ریلکیت یا تجهیزات جانبی رک برای سرورهای خاص خود دچار تردید هستید، ما در تجارت سرور پارسه آمادهایم تا تجربه ده سالهمان را در اختیارتان بگذاریم.
یک پیشنهاد دوستانه: قبل از خرید، حتماً نگاهی به لیست [قیمت و انواع ریلکیتهای تخصصی HP] در سایت ما بیندازید تا متناسب با مدل سرورتان، بهترین انتخاب را داشته باشید.
سوالات متداول درباره نصب سرور در رک
✔ اگر ریلکیت فابریک سرور را نداشته باشیم، میتوانیم از نبشی یا سینی استفاده کنیم؟
بله، اما با احتیاط. استفاده از سینیهای ثابت برای سرورهای سنگین مناسبتر است، اما در صورت نیاز به تعمیر یا ارتقا، دسترسی به داخل سرور سخت میشود. نبشیها هم اگر دقیق تراز نشوند، ممکن است در طول زمان باعث تاب برداشتن شاسی شوند. برای سرورهای رکمونت، همیشه اولویت با ریلکیت مخصوص همان مدل است.
✔ چرا بعد از نصب، درب رک به سختی بسته میشود یا اصلاً بسته نمیشود؟
معمولاً بهخاطر محاسبه نکردن فضای مدیریت کابل و عمق پاورهاست. کابلهای شبکه و برق در پشت سرور حجیم میشوند. بهتر است از کابلهای برق با سری ۹۰ درجه و بستهای پارچهای استفاده کنید تا انعطاف و فضای بیشتری برای بستن درب داشته باشید.
✔ تفاوت ریلکیتهای Easy Install با ریلهای پیچدار چیست؟
ریلهای Easy Install بدون ابزار و با فشار ساده در سوراخهای مربعی رک قفل میشوند. اما ریلهای قدیمی به پیچ و مهره (Cage Nut) نیاز دارند. اگر رک شما سوراخ گرد دارد، حتماً قبل از اعزام به دیتاسنتر تبدیل مناسب همراه داشته باشید.
✔ آیا میتوان سرور روشن را از داخل رک بیرون کشید؟
اگر CMA (بازوی مدیریت کابل) نصب شده باشد، بله — کابلها هنگام بیرون کشیدن، بهصورت آکاردئونی حرکت میکنند. اما اگر کابلها به ستون رک ثابت شده باشند، با بیرون کشیدن سرور، احتمال قطع لینک یا آسیب فیزیکی وجود دارد.
✔ اگر سوراخهای رک با پینهای ریلکیت همخوانی نداشت چه کار کنیم؟
بهجای دستکاری رک، نوع سوراخها را بررسی کنید. رکها یا مربعی هستند یا گرد. بسیاری از ریلکیتها آداپتور یا پین قابل تعویض دارند. در غیر این صورت از «کیت تبدیل ریل» استفاده کنید.
✔ چقدر فاصله بین سرورها در رک بگذاریم؟
در دیتاسنترهای حرفهای معمولاً فاصلهای نمیگذارند تا جریان هوای سرد از داخل سرورها عبور کند. اما اگر تهویه ضعیف است، استفاده از یک یا دو یونیت پنل کور (Blank Panel) میتواند به کاهش گرما کمک کند.
✔ خطای «Rail Misalignment» چیست و چگونه رفع میشود؟
وقتی ریل چپ و راست دقیقاً همتراز در یک شماره یونیت نصب نشده باشند، حتی اختلاف میلیمتری باعث گیر کردن سرور میشود. قبل از جا زدن، شماره یونیت روی هر دو ستون رک را دقیق چک کنید.













